Bel Kayması

Ana Sayfa Uzmanlık Bel Kayması

SPONDİLOLİSTEZİS

SPONDİLOLİSTEZİS

Nedir?

 İki omur(vertebra) cisminden birinin diğerine göre göreceli olarak anormal ön arka planda yer değiştirmesi, kaymasıdır. Omurilik kanalında daralma ile seyreder.  Kayma yüzdesine göre 1’den 5’e kadar evrelendirilir.
 
Evre 1’ de yüzde 25’ten az kayma,Evre 2’de yüzde 25-50,Evre 3’te 51-75,Evre 4’te 76-100 kayma vardır. Evre 5’te omurlar arasında temas kalmamıştır.  
 
Nedenleri?        
 
Tip 1 Displastik tip: Doğumsal olarak L5 omur alt faset ekleminde veya S1 üst faset ekleminde veya her ikisinde birden olan hasar sonucu L5 omuru S1’in üzerinde öne kayar. 
 
Tip 2 İsthmik tip: Omurun eklemarası parçası(pars interartikülaris)nda hasar sonucu oluşur.
 
Tip 3 Dejeneratif tip: Belde faset eklemlerinin yıpranması sonucu görülür. Bu eklemlerdeki değişiklikler omurların arkaya yada öne doğru yer değiştirmelerine izin verebilir. Bu tip spondilolistezis genellikle yaşlılarda görülür. Bu tip’de pars interartikülarislerde defekt yoktur.
 
Tip 4 Travmatik tip: Omurganın pars interartikülaris dışındaki arka elemanlarının hasarı sonrası oluşur.
Tip 5 Patolojik tip: Tümör ve diğer kemik hastalıkları sebebi ile kemiğin yapısında oluşan zayıflıklar sonucu görülen spondilolistezisdir
 
 
Belirtileri

Erişkinde ağrı en sık başvurma şikayeti olmakla birlikte çocuklarda ağrı şikayetinden çok yürüyüş bozuklukları, duruş bozukluğu ve uyluk arkasında gerginlik ile başvururlar. Ağrı en sık belde olmakla birlikte ara sıra kalçaya ve bacaklara uzanım olabilir. Dejeneratif tip spondilolistezisi olan hastalarda görülen ağrı diskteki fıtıklaşmaya bağlı bacak boyunca aşağıya yayılır. Belde omurilik kanalındaki daralmaya bağlı olarak omurganın öne eğilmesiyle ve oturmakla rahatlayan yürümekle ortaya çıkan baldır ve belde ağrı ve belde kramplar görülebilir. Ağrılar özellikle tekrarlayan öne ve arkaya eğilme içeren aktivite ile artar ve istirahat ile azalır. 
 
 
Tanı
 
Yapılan fizik muayene spondilolistezisin derecesine ve tipine bağlıdır. Belde kayma olan bölgede bastırmakla ağrı olabilir, basamaklanma hissedilebilir. Bel çukurunda artış olabilir.Alt karın dışarıya doğru çıkmış olabilir. L4 ve L5 sinir kökü basıları şikayetleri eklenmiş olabilir. Hastanın çekilen ayakta ön-arka ve yan röntgeninde spondilolistezis tanısı konulup evrelenmesi yapılabilir. Oblik röntgenlerde pars interartikülaristeki hasar görülebilir. Öne eğilme ve arkaya eğilme röntgenleri dejeneratif ve travmatik kaymalarda stabiliteyi gösterir. Bilgisayarlı tomografi pars interartikülaristeki defektin teşhisinde kullanılabilir. MRG sinir basısını ve diskteki dejenerasyonu göstermede faydalıdır.
 
Cerrahi Tedavi
 
 NE ZAMAN AMELİYAT GEREKİR?
 
İnatçı ve konservatif tedaviye yanıt vermeyen ağrı, nörolojik hasar gelişmesi, yüzde 50’den fazla kayma, kaymanın ilerlemesi, birlikte instabilite bulunması, duruş bozukluğunun gelişmesi durumunda ameliyat gerekir.
 
 NE TÜR AMELİYATLAR YAPILIR?
 
Kırık olan pars interartikülarisin kaynaması için vida ile sabitleştirilmesi, sinir kökünde darlık var ise rahatlatılması ve omurlar sabit değil ise vida ve çubuklar ile sabitleştirilmesi ve kaynatılması, omurlar arası disk çıkarılarak kemik aşısı doldurulmuş kafesler ile birbirine kaynatılması gibi operasyonlar yapılabilir.
 
Bu operasyonlar omurgaya önden(karından) ve arkadan(belden) girişim ile operasyon yapılabilir.
 
AMELİYAT SONRASI NELERE DİKKAT ETMEK GEREKİR?
 
İyileşme döneminde çelik balenli bez korseler ile desteklemek gerekebilir. Ameliyat sonrası hemen ayağa kalkıp yürüyebilir. Omurgada kaynama görüldükten sonra normal yaşantısına devam edebilir. 
 
 
Cerrahi Dışı Tedavi
 
 
Tip 2 spondilolistezisi olan çoğu çocuk ameliyat dışı yöntemler ile tedavi edilirler. Rastgele saptandı ise hareket kısıtlanmasına gerek yoktur, büyüme tamamlanana kadar 6 ayda bir ayakta yan röntgenler ile takip edilir.  Şikayeti olan hastalarda hareket kısıtlaması ve ortezle takip edilebilir. Yeni başlayan şikayetleri olmayan hastalarda uyluk arkası kas gerginliği için fizik tedaviden fayda görebilir. Evre 1 olan hastaların varsa bel ağrısı tedavisi  gibi aktivite kısıtlanması ve ağrı kesici ve kas gevşetici ilaç ile tedavi edilir. Fizik tedavi ile şikayetleri azaltabilir.
 
Evre 2 ve üzeri  kayması olan hastalar  için ameliyat gerekebilir.
 
 
SPONDİLOLİSTEZİSTE AĞRI VE İLERLEME İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
 
 Genç yaş, kadın hasta, tekrarlayan şikayetler, hamstring gerginliği olan hastalarda risk artar. Kayma evre 1’de 2’ye göre daha yüksek, yüzde 50’den fazla kayması olan, artmış kayma açısı olan hastalarda risk artar.



Uzmanlık